MEVSİMSEL DEPRESYON

MEVSİMSEL DEPRESYON
MEVSİMSEL DEPRESYON

Mevsimsel depresyon kapınızda mı?

“Kendine ait başının üzerinde gezen kara bulutlara sahip olmak gibi…”

Bize tam anlamıyla iyi gelen deniz, kum, güneş üçlüsü bugünlerde sonbaharın gelmesi ile birlikte yerini düşük hava sıcaklığına, kısalan gündüz saatlerine ve doğadaki birtakım değişmelere bıraktı. Tabiki bu değişimlerin bizim üzerimizde de etkisi olmuyor değil. Biz bu etkileri kontrol edilebilir değişimlerin yanı sıra, farklı duygusal, düşünsel ve de davranışsal değişimler ile mevsimsel depresyon tanımı altında da deneyimleyebiliyoruz. Gelin birlikte sonbahar depresyonunun belirtilerine ve korunma yöntemlerine birlikte bakalım. 

Bu sonbaharın bizim ruh halimizle alıp veremediği nedir?

Sonbaharda kısalan gündüz saatleri ve güneş ışığının azalması ile birlikte kendisini beynimizde mutluluk hormonu olarak tanıdığımız serotonin miktarı düşer. Buna ilaven, vücudumuzun biyolojik saati ve ritmi, kaliteli bir uyku düzeni ve bağışıklık sistemi üzerinde rol oynayan melatonin hormonu da gecelerin daha uzun, gündüzlerin daha kısa olması ile beraber daha fazla salgılanmaktadır. Bu da kişiler üzerinde enerji düşüklüğü, yorgunluk gibi belirtilere sebep olmaktadır. Bu gibi belirtilerin günlük hayatımızda süregelen işleyişi engeller nitelikte seyretmesi halinde mevsimsel depresyon sinyallerinden bahsetmek mümkündür. Tabiki depresyonu açıklarken yalnızca mevsim geçişlerini tek başına öne sürmek doğru olmamakta, genetik yatkınlık ve çevresel faktörler de mevsimsel depresyonu açıklarken göz önünde tutulmalıdır. Çalışmalar, mevsimsel depresyonun özellikle genç yetişkinlerde ve kadınlarda daha sık görüldüğünü göstermektedir.

Mevsimsel Depresyonu hangi belirtiler  ile tanıyabiliriz?

Depresyonun da duygu, düşünce ve davranış altında ele alınan farklı belirtileri karşımıza çıkmaktadır. Duygu düzeyinde kişi kendini mutsuz, zayıf, karamsar, keyifsiz hissedebilir, öfke kontrolünde zorlanmalar yaşayabilir. Düşünce düzeyinde, sıklıkla yapılan olumsuz özeleştiriler, konsantrasyon güçlükleri, zayıf bir bellek, kararsızlık görülebilir. Davranış düzeyinde ise, günlük hayatta daha yavaş tepkiler, günlük sorumlulukları ihmal etme, sosyal olarak çevresinden uzaklaşma şeklinde kendini gösterebilir. Diğer belirtiler ise, uyku düzensizlikleri, iştah kaybı yada artışı, cinsel isteksizlik, somatik belirtiler şeklinde ele alınabilir. Genel çerçevede de , kişinin yorgunluk hali, enerji eksikliği, motivasyon düşüşü ön planda göze çarpmaktadır.

Peki mevsimsel depresyona karşı önlem almak için neler yapabiliriz?

  • Hava şartları ne olursa olsun, her gün bir miktar gün ışığından faydalanıp dışarıda vakit geçirmeye zaman ayırabilirsiniz.
  • C  ve D vitaminin bolca bulunduğu gıdalar ile beslenin, karbonhidratlı ve şekerli gıdalardan uzak durmaya çalışın. Şeker, kan şekerinizdeki hızlı değişimlere sebebiyet vermekte haliyle halsiz ve de yorgun hissetmenize sebep olmaktadır.
  • Uyku düzeninizi koruyun, almanız gereken günlük ortalama uyku saatinizin üstüne çıkmamaya çalışın, kendinizi erken kalkmaya teşvik edin.
  • Sosyal çevreniz ile rutin görüşmeler organize edin, sosyal hayatın içinde kalın.
  • Ruhunuza iyi gelen, kendinizi ifade etmenize destek olan yeni bir hobi edinin.
  • Düzenli egzersiz yapmayı ihmal etmeyin. Spor, vücudunuzdaki stresi atmanıza yardımcı olmakla birlikte, metabolizmanızı hızlandırarak enerjinizinde artmasına yardımcı olur.

“Her türlü önlemi denedim, bu depresyon ile uzun süredir başım dertte “ şeklinde yakınmalarınız hala devam ediyor ise , bir uzman ile görüşüp destek alabilirsiniz.

Uzm. Psk. Ceren Barutçuoğlu Özsoy